Varis nedir ? Nasıl oluşur ? Tedavisi ve korunma yolları nelerdir ?

Varis nedir ? Nasıl oluşur ? Tedavisi ve korunma yolları nelerdir ?

Özellikle bayanlarda sıkça görülen varis hastalığı en basit tanımı ile vücuttaki toplardamarların çapının artması, genişlemesi ve damar duvar yapısının bozulması olarak tanımlanabilir.

Günümüzde yaklaşık her 4 kişinin 2’sinde görülen varis hastalığı genetik yani aile bireylerinden kaynaklı olabileceği gibi vücutta çeşitli nedenlerden ötürüde çıkabilmektedir.

Varis nedir ?

Temiz kan (oksijenli kan) atardamarlar sayesinde vücudun çeşitli dokularına ve organlarına gönderilir. Burada oksijen atardamarlardan alınır ve kan tekrar toplardamarlar (genellikle kirli kan taşırlar) ile tekrar kalbe gönderilir. Kan, kalbe doğru yukarı çıkarken bu kanın geriye kaçmasını engelleyen mekanizmalar vardır. Bunların en önemlisi damarlar içindeki kanın geriye akışını önleyen kapaklardır.

Kanın ayaktan yukarı çıkmasını düşünün. Oldukça zor gibi görünür fakat vücudun hamallığını yapan bacaklar sayesinde bu işlem kolaylaşır. Baldır kasları kasılarak bir pompa görevi görür. Bu kaslar kasılınca toplardamarlar sıkışır ve kan kalbe ilerler. Kapaklar sayesinde de kan geriye kaçmaz. Eğer bu sistem bozulursa varis ortaya çıkar. Tıpta bu duruma kronik venöz yetmezlik denir. Toplardamarlar genişler, belirginleşir ve kıvrımlı bir görünüm alır. Damar duvarının desteği kaybolmuştur. Sıklıkla üst ve alt bacaktaki yüzeyel venlerde (damarlarda) ortaya çıkmaktadır.

Toplumun genelinin yaklaşık %15 ile %20’sinde alt bacaklarda mutlaka varisli damarların oluştuğu tahmin ediliyor. Özellikle 50 yaşından sonra kadınlarda ve şişmanlarda varis hastalığı daha sık görülür. Bu durum, niçin gebeliğin alt bacaklarda damar basıncı artışına neden olduğunu göstermektedir.

Varis nasıl oluşur ? Varisin nedenleri nelerdir ?

Varis oluşumunun nedenlerinde kalıtsal faktörler çok önemlidir. Ailede varisin olması diğer bireylerde görülme ihtimalini oldukça arttırır. Öyle ki her üç varisli hastanın ikisinde ailesel geçiş görülür. Ayrıca hormonal farklılıklardan dolayı, hamilelikte ve doğum kontrol hapı kullanımı sırasında varis daha sık görülür. Varisin kadınlarda daha sık görülmesinin sebepleri bunlardır. Ayrıca bazı ırklarda daha fazla görülmesi varisin kalıtsal rolünü göstermektedir.

Aşırı şişman kişilerde ve hamilelerde varis daha çok ortaya çıkar. Uzun süre hareketsiz ayakta duran ya da oturan kişilerde varis görülebilir. Bu durum varisin nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir ve mesleği gereği bu şekilde yaşayan kişilerin dikkat etmesi gerekir. Uzun süre araba ya da uçak yolculuğunun yapılması, sağlıklı kişilerde bile ayaklarda şişliğe ve toplardamarlarda yetmezliğe yol açmaktadır.

Bunların dışında sıcak su, toplardamarların pıhtılaşıp tıkanması sonucu varis gelişebilir. Sıcak banyo ve kaplıcalar varisli kişiler ve varis riski taşıyanlar için zararlıdır.

Varisin belirtileri nelerdir ?

Varis birkaç şekilde ortaya çıkar. Hepsinde aynı belirtiler görülmez. Örneğin cildin iç kısmındaki kılcal damarların kırmızı-mor renkteki çizgilerle ağ halini alması şeklinde görülen varislerde sorun sadece fiziksel görünümden ibarettir ve belirtiler çok hafif seyreder. Fakat varisin toplardamarlarda yani büyük damarlarda görülmesi sonucu belirtiler belirgin ve rahatsız edicidir. Sıklıkla bacaklarda ortaya çıkan bu tip variste, bacaklarda ağrı, ödem, kramp şeklinde ağrı, lekeler, sıcaklık hissi, toplardamarlarda tıkanıklık gibi belirtiler ortaya çıkar.

Varisin verdiği rahatsızlıklar, varisli damarlara bağlı olarak:

varis-nedir-nasil-olusur-tedavisi-ve-korunma-yollari-nelerdir-ilgincbirbilgi-1

-Ağır ve yorgun bacaklar; ağırlıktan dolayı adım atacak halinizin kalmaması ve sızlayan bacaklarınızı dinlendirecek yer aramanız.

-Ağrılı bacaklar; günün sonunda bacak içinde ve/veya dışında hissettiğiniz ağrılar.

-Şiş bacaklar; bacaklarınızın dolgun ve şiş olduğunu hissetmeniz, görmeniz.

-Varisli damarların görünür olması; toplardamarlarınızın genişlemiş, mor renkte, şiş ve gergin bir şekilde cilt üzerinde belirginleşmesi

-Bacaklarda karıncalanma hissi; bacaklarda huzursuzluk ve kaşıntı hislerinden oluşan dile getirilmesi zor duygu.

-Baldır krampları; bacak kaslarındaki anı kasılmadır. Çok ağrılı olan bu spazm özellikle akşamları olur.

-Huzursuz bacak sendromu (Restless legs sendromu); genellikle karıncalanma yakınmasıyla birlikte görülür. Uzun süre oturanlar ve/veya ayakta kalanlarda görülür.

-Su tutulması; bazen şişme ve ağırlaşmayla bacaklarda suyun birikmesi hissi.

-Eklem ağrıları; diz ve/veya bileklerde ayakta durunca, hareket sırasında veya dokununca hissedilen ağrı.

Şeklinde görülebilmektedir.

Varisler iki önemli yerde daha ortaya çıkar. Karaciğer sirozu ve portal hipertansiyonu olanlarda, yemek borusunda görülen varislerdir. Sindirim sisteminin üst kısmında kanamaya neden olabilirler. Diğeri ise halk arasında basur olarak bilinen hemoroidlerdir. Rahatsız edicidir ve kanamaya meyillidirler. Ağrılı ülserlere yol açabilirler.

Varisten korunma yolları nelerdir ?

Varis, hareketsiz yaşam tarzına sahip, bu şekilde uzun müddet ayakta duran ya da oturan kişilerde sık görüldüğü için mümkün olduğu kadar bu durumdan kaçınmak gerekir. Bacakların rahatlaması için ayaklar havaya kaldırılmalı ya da baldır kasları için bacakların oturarak da olsa hareket ettirilmeleri gerekir. Ayakların ve bacakların dinlenirken biraz yukarıda olması hem rahatlık sağlar hem de koruyucudur. Bunun için yatağın ayak tarafı yükseltilebilir.

Düzenli egzersiz, spor yapmak birçok hastalığı önlemede etkili olduğu gibi, varis oluşumunun da engellenmesi için oldukça etkilidir. Her gün bir saat yürümek çok faydalıdır. Bu şekilde kilo almanın da önüne geçilebilir. Unutmamak gerekir ki şişmanlık da varise neden olur.

Varisten korunmak için sıcaktan uzak durmanın ve spor yapmanın yanı sıra giyimde yüksek topuğa da dikkat etmek gerekir. Giyim konusunda, 2-5 cm arası topuğa sahip olan ayakkabılar tercih edilmeli, daha yüksek ya da düz taban ayakkabılardan kaçınılmalı. Rahat giyecekler tercih edilmeli, karın içi basıncı artıran kıyafetlerden ve özellikle de korse giyinmekten kaçınılmalıdır. Pantolon ve eteklerin bel kısmı çok sıkı olmamalı, kemer kullanımında kemer fazla sıkmamalıdır. Ayrıca çok dar kotlar zararlıdır. Kasların hareketini engelleyebilir. Beslenme şekillerinin de kabızlığa yol açma veya fazla miktarda yeme ile oluşabilecek karın içi basıncı artıran yeme şekilleride varis hastalığının ortaya çıkmasında etkili olabilir.

Yüzme, soğuk su ile bacakların ovulması faydalıdır. Fakat sıcak su varisin oluşumunu ve ilerlemesini kolaylaştırır. Bu yüzden sıcak sulardan kaçınmak gerekir. Sigara ve alkolü az da olsa azaltmak gerekir.

Maddeler halinde varisten korunmanın yollarını listelemek gerekirse;

Bacaklara soğuk su uygulanması

Soğuk su kullanıldığında toplardamar büzüleceğinden dolayı dolaşan kan hızlı bir şekilde kalbe dönecektir ve toplardamar rahatlayacaktır.

Yaz günlerinde güneşlenirken dikkatli olun

Yaz günlerinde sahilde sıcağa maruz kalmak veya kızgın kumların üzerinde bulunmak damarları genişleteceği için daha fazla kan birikmesine neden olur bu sebeple deniz içerisinde ve gölge alanlarda vakit geçirmeniz damarın rahatlamasını sağlayacaktır.

Rahat ve geniş kıyafetleri tercih etmek

Dar kıyafetler giydiğinizde kan akışı da daralır ve kanın kalbe dönmesi daha fazla zaman alır. Bu sebeple geniş kıyafetler giymeyi tercih edin.

Kemerlerin çok fazla sıkılması o bölgede kan birikmesine ve zamanla varise neden olabilir.

Sert babet ayakkabı giymeyin

Ayaktaki kan dolaşımını engelleyecek ve ayağınızı sıkacak türden sert babet ayakkabılar giymemeye çalışın.

Aşırı baharat, alkol, sigara kullanımını azaltın

Beslenme ile ilgili bazı düzensizlikler de varise yol açabilir. Aşırı baharat, alkol, sigara, kahve gibi yiyecek ve içeçekleri az tüketmeye çalışın.

Su içmek oldukça faydalıdır


Su içmek kan akışı ve vücuttaki maddelerin birikimini azalttığı için varis üzerinde de olumlu etkileri vardır.

Spor yapın

Spor yapmak vücudun her bölgesine fayda sağlar. Eğer varis oluşan bölgelerinizi tam olarak biliyorsanız o bölgelere yönelik sporları ekstradan yapabilirsiniz. Bacaklarda oluşan varisler için yürüyüş yapmalısınız.

Uyurken ayaklarınız yukarıda olsun

Uyurken ayaklarınız kalp seviyesinden biraz yukarıda ise o bölgedeki kan hızlı bir şekilde geriye dönecektir. Bu da damarlardaki kan birikmesini engelleyecektir.

varis-nedir-nasil-olusur-tedavisi-ve-korunma-yollari-nelerdir-ilgincbirbilgi-2

Solunum egzersizleri ve bisiklet

Spor yapmak veya egzersiz üzerine bir düşünceniz varsa bu aşamaların tamamına solunum konusunda düzenli egzersizleri de ekleyin. Bisiklete binmek de yürüyüş gibi bacak bölgenizdeki kan dolaşımının düzene girmesini sağlar.

Uzun yolculuklarda dikkatli olun

Ülkemiz geniş bir coğrafyada olması nedeniyle bazen saatlerce seyahat etmemiz gerekebilir. Böyle durumlarda molaları mutlaka iyi değerlendirmeli ve kısa bir süre de olsa yürüyüş yapın.

Varis nasıl tedavi edilir ?

Varis hastalığı doğal haline bırakılır ve önlem alınmazsa, varisli damarlar bacağı örümcek ağı gibi sarar, zaman içinde ciltte renk değişimine, yaraların açılmasına neden olabilir.

İleri durumdaki varislerde ayak bileğinde yara açılacak ve bu yara bir defa açıldıktan sonra bir daha kolay kolay kapanmayacaktır. Bu nedenle varisli olan hastalar mutlaka ve mutlaka bir doktora başvurmak zorundadır.

Varis tedavisinde 2 türlü tedavi yöntemi vardır.

1. Konservatif yöntemler; basınçlı çoraplar, venöz tonusu artırıcı ilaçların verilmesi, ağrının ortadan kaldırılması.

2. Düzeltici yöntemler; skleroterapi, cerrahi yöntem, ışık-ısı ya da laser kaynakları uygulanarak yapılan düzeltici yöntemler.

Hangi düzeltici yöntemi seçmeliyiz?

İnce ipliksi görünüm varsa ısı-ışık ya da lazer kaynaklarından yararlanılan tedavi yöntemi

Sadece varisler varsa ultrason yardımlı skleroterapi yöntemi, küçük ve orta büyüklükteki varislerde uygulanır. Belli aralıklarla 2-4 seans yapılır. Varislerin içerisine ilaç verilerek varisler ortadan kaldırılır.

Uzun safen veninde ileri derecede yetmezlik varsa cerrahi olarak bu venin çıkarınması ya da bağlanması ile birlikte de varis paketlerinin minik kesilerle temizlenmesi.

Ameliyattan sonra 1 veya 2 gün klinikte yatan hastalar bacak bandajları ile evlerine gönderilirler. 2 ila 3 hafta içerisinde de normal yaşamlarına dönebilirler.

Kimler varis çorabı kullanmalıdır ?

Varis çorabı var olan varisleri düzeltmez. Ancak varislerin ilerlemesini engeller ve şikayetleri düzeltir. Ancak, hastalar varis çorabı giyerek varisin düzeldiğini düşünmesinler.

Varis çorabı tüm hastalara önerilmeyebilir. Varis çorabı kullanılmadan önce mutlaka bir uzmana baş vurulmalıdır.

Ayakta çalışıyorsanız varis çorabı giyin

Ayakta sabit pozisyonda çalışmak zorunda olan bireylerin koruyucu varis çorabı giymesi çoğu uzman tarafından önerilmektedir.

Varis çorapları değişik basınçları olan çoraplardır. En yaygın olarak kullanılanları diz altına giyilen orta basınç varis çoraplarıdır. Hastaların uyumu çok iyidir bu çoraplara. Rahatlıkla giyebilirler, bir problem olmaz.

Varis tedavisinde lazer nasıl kullanılır ?

2004’ten bu yana Türkiye’de lazerle varis tedavisi yapılıyor.

Lazer tedavisi sırasında varis olan damarın içine ultrason rehberliğinde girilerek çok ince bir borucuk yerleştiriliyor. Bu borucuk kasığa kadar ultrason rehberliğinde gönderiliyor ve orada lazer enerjisiyle bu damar içten kapatılıyor.

Böylece eskiden cerrahiyle çıkartılmak zorunda kalınan damar artık yerinde bırakılıyor ve içten kapatılıyor. Lazerle varis tedavisi denilen yöntem bu şekilde yapılmaktadır.

Lazer yerine ses

Varis tedavisinde kullanılan bir ayrıntı daha var. Ses dalgalarıyla varis tedavisi de artık uygulanmaya başladı. Uzmanlar Lazer enerjisini kullanmadan ses dalgalarıyla artık o varisli damarları içten kapatabiliyorlar.

Skleroterapi hangi varislerin tedavisinde kullanılır ?

Skleroterapi çapı 1 ile 4 mm arasında olan varislere yapılan bir tedavidir. Bilinenin aksine her varis skleroterapi ile tedavi edilmez.

Skleroterapide çok ince, insülin enjektörleriyle varis olan damarların içine bir madde verilir. Bu madde oradaki damarın kapanmasını sağlar.

Herkesin aklına şu soru geliyor; kapanan damar artık kullanılmıyor mu ? Doktorların varis nedeniyle tedavi ettiği damarlar zaten işe yaramayan damarlardır. Bu yüzden bu tedavinin herhangi bir zararı yoktur.

Skleroterapi ne kadar sürer ?

Süre tümüyle hastaya bağlıdır. Çok kısıtlı bir alanda, az varisi olan bir hastanın işlemi yarım saatlik bir tedaviyle hallolabilir. Ama iki bacakta yaygın olanların 6 defa, 7 defaya kadar Skleroterapi’ye gitmesi gerekebilir.

Skleroterapiden sonra hasta yürüyerek evine gider, aynı gün veya ertesi sabah işine başlayabilir. Muayenehane veya poliklinik koşullarında yapılan bir tedavidir ve hastanın istirahatine gerek yoktur.

Varis tedavisinde cerrahi yöntem ne zaman kullanılır ?

Cerrahi yöntem 2. ve 3. evrelerde kullanılır. Eğer varisin çapı 4 mm’nin üzerinde ise, cildin dışına çıkmış, parmağımız kadar kalınlıktaysa cerrahi yöntem tercih edilir. Bunun dışında ayağında yara olan hastalarda da cerrahi tedavi kullanılabilir.

Ancak, günümüzde cerrahi tedavi yöntemlerinin kullanımı oldukça azalmıştır. Doktorlar artık majör cerrahiyle bu hastalıkları tedavi etmektedirler. Tedavi sonucu hastanede 1-2 gece yatmak gerekir ve ayağa kalkıp dolaşmak, normal günlük aktiviteleri kazanmak 1-2 haftayı bulabilir.

Önceki yazımız Okyanusun dibindeki gizemli çemberler hakkında enteresan bilgiler vermektedir.

3D yazıcılar ve geliştirilmiş pek çok yeni cihaz sayesinde insanoğlu bazı şeyleri daha ufak yapmayı başardıkça ceplerimize daha fazla teknolojiyi

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yorum Yaz